Ấn định thuế là gì?
Nội dung bài viết
1. Ấn định thuế là gì?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 48 Thông tư 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc ấn định thuế, quy định như sau:
Ấn định thuế theo hướng dẫn tại Thông tư này là việc cơ quan hải quan thực hiện quyền hạn xác định các yếu tố, căn cứ tính thuế và tính thuế, thông báo, yêu cầu người nộp thuế phải nộp số tiền thuế do cơ quan hải quan xác định thuộc các trường hợp nêu tại khoản 2 Điều này.
2. Các trường hợp bị ấn định thuế
Ấn định thuế khi vi phạm pháp luật về thuế (Khoản 1 Điều 50 Luật Quản lý thuế 2019):
Người nộp thuế có thể bị ấn định thuế nếu vi phạm các quy định về thuế như:
- Không đăng ký, khai thuế, hoặc nộp hồ sơ thuế đúng quy định.
- Không phản ánh chính xác các số liệu trong sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế.
- Không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ sổ sách, chứng từ, tài liệu liên quan đến việc tính thuế.
- Không tuân thủ quyết định thanh tra, kiểm tra thuế.
- Thực hiện các giao dịch không đúng với giá trị thị trường nhằm mục đích giảm nghĩa vụ thuế.
- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc có dấu hiệu bỏ trốn để trốn tránh nghĩa vụ thuế.
- Không tuân thủ quy định về giao dịch liên kết.
Ấn định thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu (Khoản 1 Điều 52 Luật Quản lý thuế 2019):
Cơ quan hải quan sẽ ấn định thuế trong các trường hợp như:
- Người khai thuế sử dụng tài liệu không hợp pháp, hoặc khai không đầy đủ, chính xác.
- Không cung cấp, trì hoãn hoặc từ chối cung cấp tài liệu liên quan đến việc tính thuế.
- Không giải trình hoặc không chứng minh được các nội dung liên quan đến nghĩa vụ thuế.
- Cơ quan hải quan xác định trị giá khai báo không đúng với trị giá giao dịch thực tế.
- Giao dịch không đúng với bản chất kinh tế, gây ảnh hưởng đến số tiền thuế phải nộp.
- Người khai thuế không tự tính được số thuế phải nộp.
- Trường hợp khác do cơ quan có thẩm quyền phát hiện việc kê khai, tính thuế không đúng quy định.
Những quy định này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thu thuế, đồng thời ngăn chặn các hành vi trốn thuế và gian lận thuế.
3. Người nộp thuế không xuất trình sổ kế toán thì có bị ấn định thuế không?

Người nộp thuế không xuất trình sổ kế toán thì có bị ấn định thuế không?
Căn cứ theo khoản 5 Điều 14 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, quy định về các trường hợp bị ấn định thuế, có một số trường hợp cụ thể trong đó người nộp thuế bị cơ quan thuế ấn định số tiền thuế phải nộp, bao gồm:
- Không đăng ký thuế theo quy định tại Điều 33 Luật Quản lý thuế.
- Không khai thuế hoặc khai thuế không đầy đủ, trung thực, chính xác theo quy định tại Điều 42 Luật Quản lý thuế.
- Không nộp bổ sung hồ sơ thuế theo yêu cầu của cơ quan thuế hoặc đã nộp bổ sung nhưng không đầy đủ, trung thực, chính xác.
- Không phản ánh đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu trên sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế.
- Không xuất trình sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu cần thiết để xác định căn cứ tính thuế hoặc số tiền thuế phải nộp trong thời hạn quy định hoặc sau khi hết thời hạn kiểm tra, thanh tra thuế.
- Không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế trong thời gian quy định.
- Thực hiện giao dịch không đúng giá trị thị trường hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp mà hàng hóa, dịch vụ là có thật và đã được kê khai.
- Có dấu hiệu bỏ trốn hoặc phát tán tài sản để trốn tránh nghĩa vụ thuế.
- Thực hiện giao dịch không đúng với bản chất kinh tế, thực tế phát sinh nhằm mục đích giảm nghĩa vụ thuế.
- Không tuân thủ quy định về giao dịch liên kết hoặc không cung cấp thông tin theo quy định.
Như vậy, theo quy định này, người nộp thuế nếu không xuất trình sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu cần thiết để xác định các yếu tố tính thuế sẽ bị cơ quan thuế ấn định số tiền thuế phải nộp. Việc ấn định thuế là biện pháp xử lý của cơ quan thuế nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc quản lý và thu thuế, đồng thời ngăn chặn hành vi trốn thuế và gian lận thuế.
4. Thẩm quyền, thủ tục, quyết định ấn định thuế
Căn cứ tại điểm a khoản 2 Điều 16 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, có quy định về thẩm quyền, thủ tục, và quyết định ấn định thuế như sau:
Thẩm quyền ấn định thuế: Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế; Cục trưởng Cục Thuế; Chi cục trưởng Chi cục Thuế có thẩm quyền ấn định thuế.
Thủ tục ấn định thuế
- Khi ấn định thuế, cơ quan thuế thông báo bằng văn bản cho người nộp thuế về việc ấn định thuế và ban hành quyết định ấn định thuế. Quyết định ấn định thuế phải nêu rõ lý do ấn định thuế, căn cứ ấn định thuế, số tiền thuế ấn định, thời hạn nộp tiền thuế.
- Trường hợp cơ quan thuế thực hiện ấn định thuế qua kiểm tra thuế, thanh tra thuế thì lý do ấn định thuế, căn cứ ấn định thuế, số tiền thuế ấn định, thời hạn nộp tiền thuế phải được ghi trong biên bản kiểm tra thuế, thanh tra thuế, quyết định xử lý về thuế của cơ quan thuế.
- Trường hợp người nộp thuế bị ấn định thuế theo quy định thì cơ quan thuế xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp tiền thuế theo quy định của pháp luật.
Quyết định ấn định thuế
- Khi ấn định thuế cơ quan thuế phải ban hành quyết định ấn định thuế theo Mẫu số 01/AĐT tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định này, đồng thời gửi cho người nộp thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi ký quyết định ấn định thuế;
- Trường hợp người nộp thuế thuộc diện nộp thuế theo thông báo của cơ quan thuế thì cơ quan thuế không phải ban hành quyết định ấn định thuế theo quy định tại khoản này.
- Người nộp thuế phải nộp số tiền thuế ấn định theo quyết định xử lý về thuế của cơ quan quản lý thuế. Trường hợp người nộp thuế không đồng ý với số thuế do cơ quan thuế ấn định thì người nộp thuế vẫn phải nộp số thuế đó, đồng thời có quyền yêu cầu cơ quan thuế giải thích hoặc khiếu nại, khởi kiện về việc ấn định thuế.
5. Câu hỏi thường gặp
Người nộp thuế có quyền khiếu nại về quyết định ấn định thuế không?
Có. Người nộp thuế có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định ấn định thuế nếu cho rằng quyết định này không đúng quy định pháp luật hoặc không phản ánh chính xác tình hình tài chính của mình. Quyền này được thực hiện theo quy định của Luật Khiếu nại và các văn bản pháp luật liên quan.
Khi nào cơ quan thuế áp dụng ấn định thuế?
Cơ quan thuế có thể áp dụng ấn định thuế trong các trường hợp sau:
- Người nộp thuế không nộp hồ sơ khai thuế đúng thời hạn theo quy định.
- Người nộp thuế nộp hồ sơ khai thuế nhưng không đầy đủ hoặc không chính xác thông tin, dẫn đến việc không thể xác định đúng số thuế phải nộp.
- Người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
- Các trường hợp khác do pháp luật quy định.
Cơ quan thuế xác định số thuế phải nộp bằng cách nào khi ấn định thuế?
Khi ấn định thuế, cơ quan thuế sẽ dựa trên các thông tin, tài liệu thu thập được từ các nguồn khác nhau như:
- Số liệu, dữ liệu từ các cơ quan nhà nước có liên quan.
- Hồ sơ thuế của người nộp thuế trong các kỳ trước.
- Thông tin từ thị trường, cơ quan quản lý chuyên ngành.
- Các thông tin, chứng cứ khác liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế.
Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Ấn định thuế là gì? Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.

