Giám định chữ ký ở đâu là thắc mắc phổ biến của nhiều cá nhân, tổ chức khi gặp tranh chấp liên quan đến tính xác thực của chữ ký trên các văn bản, hợp đồng. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền và trình tự thực hiện đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về vấn đề này, cùng Luật sư ACC phân tích các khía cạnh pháp lý quan trọng.
Nội dung bài viết
1. Giám định chữ ký ở đâu?
Giám định chữ ký ở đâu phụ thuộc vào tính chất vụ việc và hình thức giám định. Chữ ký thuộc phạm vi giám định kỹ thuật hình sự, chuyên ngành tài liệu. Theo Điều 10 Nghị định 177/2026/NĐ-CP, tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự gồm Viện Khoa học hình sự thuộc Bộ Công an, Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành phố, Phòng Giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Quốc phòng và Phòng Giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Đối với vụ việc dân sự, hành chính hoặc trường hợp giám định ngoài tố tụng, cá nhân, tổ chức có thể lựa chọn người giám định tư pháp hoặc tổ chức giám định tư pháp có chuyên môn phù hợp theo quy định. Luật Giám định tư pháp 2025 cũng cho phép thành lập Văn phòng giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự, trong đó có chuyên ngành tài liệu; tuy nhiên, văn phòng này không thực hiện giám định tư pháp đối với chuyên ngành tài liệu trong tố tụng hình sự, trừ trường hợp đặc biệt theo luật định.
Do đó, khi cần giám định chữ ký, người có nhu cầu cần xác định trước vụ việc đang ở giai đoạn nào, mục đích sử dụng kết luận giám định và lựa chọn tổ chức, người giám định có chuyên môn phù hợp.
2. Các trường hợp cần thực hiện giám định chữ ký
Giám định chữ ký thường được yêu cầu khi có tranh chấp hoặc nghi ngờ về tính xác thực của chữ ký trên tài liệu, giấy tờ. Các trường hợp phổ biến bao gồm:
- Tranh chấp hợp đồng dân sự, thương mại khi một bên phủ nhận chữ ký của mình trên hợp đồng.
- Tranh chấp về di chúc, giấy tờ thừa kế khi có nghi ngờ về chữ ký của người để lại di sản.
- Tranh chấp liên quan đến giấy vay nợ, khế ước, biên nhận tiền hoặc các giấy tờ giao dịch khác.
- Tranh chấp đất đai liên quan đến chữ ký trên hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất.
- Các vụ việc liên quan đến tài liệu giả mạo, chữ ký bị giả mạo trong hoạt động ngân hàng, doanh nghiệp hoặc giao dịch dân sự.
Trong quá trình giám định, mẫu chữ ký cần giám định và tài liệu, mẫu so sánh phải được cung cấp đầy đủ để người giám định có cơ sở thực hiện việc kiểm tra, phân tích và đưa ra kết luận chuyên môn.
3. Quy trình thực hiện giám định chữ ký
Để thực hiện việc giám định chữ ký, các bên liên quan cần tuân thủ trình tự theo Luật Giám định tư pháp 2025 và pháp luật tố tụng tương ứng. Quy trình cơ bản gồm:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và tài liệu cần thiết
Người yêu cầu giám định chuẩn bị văn bản, tài liệu có chữ ký cần giám định, mẫu chữ ký hoặc tài liệu so sánh và các giấy tờ liên quan. Theo Điều 27 Luật Giám định tư pháp 2025, văn bản yêu cầu phải nêu nội dung yêu cầu, tên và đặc điểm đối tượng giám định, tài liệu hoặc mẫu so sánh kèm theo nếu có.
Bước 2: Nộp hồ sơ và trưng cầu, yêu cầu giám định
Đối với vụ án dân sự, đương sự có quyền đề nghị Tòa án trưng cầu giám định. Nếu đã đề nghị nhưng Tòa án từ chối, đương sự có thể tự mình yêu cầu giám định theo điều kiện và thời điểm quy định tại Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, được sửa đổi, bổ sung. Đối với trường hợp tự yêu cầu giám định tư pháp, người yêu cầu gửi hồ sơ đến người giám định hoặc tổ chức giám định có chức năng, chuyên môn phù hợp. Theo Điều 28 Luật Giám định tư pháp 2025, tổ chức hoặc người giám định phải thông báo bằng văn bản về việc tiếp nhận hoặc từ chối thực hiện trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ.
Bước 3: Thực hiện giám định và nhận kết luận
Người giám định tiến hành kiểm tra, phân tích và so sánh chữ ký cần giám định với các mẫu chữ ký, tài liệu so sánh. Kết luận giám định phải được lập thành văn bản và thể hiện nội dung yêu cầu, đối tượng, phương pháp thực hiện và kết luận chuyên môn rõ ràng, cụ thể theo Điều 35 Luật Giám định tư pháp 2025.
4. Giá trị pháp lý của kết luận giám định chữ ký
Kết luận giám định chữ ký là một trong những nguồn chứng cứ theo Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, được sửa đổi, bổ sung. Tòa án xem xét kết luận giám định cùng với các tài liệu, chứng cứ khác để giải quyết vụ việc.
Trong trường hợp kết luận giám định chưa rõ, chưa đầy đủ hoặc phát sinh vấn đề mới liên quan đến nội dung đã giám định, có thể thực hiện giám định bổ sung. Trường hợp có căn cứ nghi ngờ kết luận giám định lần đầu không chính xác thì có thể thực hiện giám định lại theo Điều 32 Luật Giám định tư pháp 2025.
Đối với vụ án dân sự, Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cũng quy định Tòa án có thể yêu cầu người giám định giải thích kết luận, triệu tập người giám định đến phiên tòa và trưng cầu giám định bổ sung hoặc giám định lại khi đáp ứng điều kiện luật định.
5. Câu hỏi thường gặp
Chi phí giám định chữ ký được tính như thế nào?
Chi phí giám định chữ ký phụ thuộc vào hình thức giám định, tổ chức thực hiện, nội dung, đối tượng và khối lượng công việc. Theo Điều 40 Luật Giám định tư pháp 2025, việc thanh toán chi phí được thực hiện theo từng trường hợp; đối với hoạt động giám định ngoài tố tụng, tổ chức có quyền thu giá dịch vụ theo pháp luật về giá.
Thời gian giám định chữ ký thường kéo dài bao lâu?
Theo Điều 30 Luật Giám định tư pháp 2025, trường hợp không thuộc diện bắt buộc trưng cầu, thời hạn giám định tối đa là 02 tháng; vụ việc phức tạp hoặc có khối lượng công việc lớn tối đa 03 tháng; vụ việc đặc biệt phức tạp hoặc có khối lượng công việc đặc biệt lớn tối đa 04 tháng. Thời hạn được tính từ ngày người giám định hoặc tổ chức giám định nhận đủ hồ sơ theo quy định.
Kết luận giám định có thể bị phản đối không?
Đương sự có quyền đề nghị Tòa án yêu cầu người giám định giải thích kết luận, trưng cầu giám định bổ sung hoặc giám định lại khi có căn cứ theo pháp luật. Việc này được thực hiện theo Điều 102 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Điều 32 Luật Giám định tư pháp 2025.
Giám định chữ ký ở đâu khi vụ việc đang được giải quyết tại Tòa án? Trong trường hợp này, Tòa án sẽ ra quyết định trưng cầu giám định và giao cho cơ quan chuyên môn thực hiện. Các đương sự không tự ý lựa chọn tổ chức giám định mà phải tuân theo quyết định của Tòa án, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác và được Tòa án chấp nhận. Việc xác định đúng cơ quan giám định và thực hiện đúng quy trình sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên trong tranh chấp. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về vấn đề này, hãy liên hệ Luật sư ACC để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
