Giám định thương tật ở đâu là thắc mắc phổ biến của nhiều người khi cần xác định mức độ tổn hại sức khỏe để giải quyết quyền lợi bảo hiểm, bồi thường thiệt hại hay truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc lựa chọn đúng cơ quan có thẩm quyền không chỉ đảm bảo tính pháp lý của kết quả mà còn giúp quá trình tố tụng diễn ra thuận lợi. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về địa điểm, hồ sơ và thủ tục cần thiết, cùng Luật sư ACC tìm hiểu ngay.
Nội dung bài viết
1. Giám định thương tật ở đâu?
Theo Luật Giám định tư pháp 2025 và Nghị định 177/2026/NĐ-CP, giám định thương tật về bản chất là giám định pháp y nhằm xác định tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể. Hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập về pháp y hiện gồm Viện Pháp y Quốc gia thuộc Bộ Y tế, Trung tâm Pháp y tỉnh, thành phố, Viện Pháp y quân đội thuộc Bộ Quốc phòng và Trung tâm Giám định pháp y thuộc Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an.
Tùy trường hợp, người có nhu cầu có thể thực hiện giám định tại:
- Trung tâm Pháp y tỉnh, thành phố: Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp. Đây là một trong những tổ chức công lập thực hiện giám định pháp y tại địa phương.
- Viện Pháp y Quốc gia: Thuộc Bộ Y tế, thực hiện giám định pháp y và hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra nghiệp vụ pháp y đối với các tổ chức giám định pháp y trong phạm vi toàn quốc.
- Viện Pháp y quân đội: Thực hiện giám định pháp y trong lĩnh vực thuộc phạm vi chuyên môn theo quy định.
- Trung tâm Giám định pháp y thuộc Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an: Thực hiện giám định pháp y theo quy định của pháp luật tố tụng và Luật Giám định tư pháp.
- Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc: Có thể được lựa chọn, trưng cầu hoặc yêu cầu thực hiện giám định khi đáp ứng điều kiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp.
Đối với vụ án, vụ việc đang được cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết, việc trưng cầu giám định được thực hiện theo pháp luật tố tụng. Trường hợp người dân có quyền yêu cầu giám định, việc yêu cầu được thực hiện theo Điều 27 Luật Giám định tư pháp 2025. Tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể được xác định theo Thông tư 22/2019/TT-BYT, trong đó quy định bảng tỷ lệ và phương pháp xác định tỷ lệ đối với các tổn thương cơ thể.
2. Hồ sơ cần chuẩn bị khi đi giám định
Người yêu cầu giám định cần chuẩn bị hồ sơ phù hợp với từng trường hợp. Theo Điều 27 và Điều 37 Luật Giám định tư pháp 2025, hồ sơ yêu cầu giám định gồm văn bản yêu cầu, tài liệu và đối tượng liên quan đến nội dung cần giám định; hồ sơ giám định được tổ chức thực hiện giám định lập và lưu giữ theo quy định.
Thông thường, người được giám định nên chuẩn bị:
- Văn bản yêu cầu giám định hoặc quyết định trưng cầu giám định của cơ quan có thẩm quyền;
- Căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân phù hợp;
- Hồ sơ, tài liệu y tế liên quan đến thương tích như bệnh án, giấy ra viện, kết quả chụp X-quang, CT, MRI, sổ khám bệnh và các tài liệu điều trị khác;
- Tài liệu, giấy tờ liên quan đến vụ việc nếu có;
- Giấy ủy quyền trong trường hợp người thực hiện thủ tục là người đại diện hợp pháp theo quy định.
Thành phần hồ sơ cụ thể có thể được tổ chức giám định yêu cầu bổ sung tùy thuộc vào nội dung và đối tượng giám định. Người yêu cầu nên liên hệ trước với tổ chức giám định để được hướng dẫn về hồ sơ cần cung cấp.
3. Quy trình thực hiện giám định thương tật
Quy trình giám định thương tật được thực hiện theo các bước cơ bản sau đây, đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật:
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ
Người có thẩm quyền trưng cầu hoặc người có quyền yêu cầu giám định gửi văn bản trưng cầu, yêu cầu kèm hồ sơ, tài liệu và đối tượng giám định theo quy định. Tổ chức giám định tiếp nhận, kiểm tra thông tin và xác định điều kiện thực hiện giám định. Trường hợp tài liệu chưa đầy đủ, tổ chức giám định có thể đề nghị bổ sung theo quy định. Hồ sơ giám định được lập, lưu giữ trong quá trình thực hiện giám định theo Điều 37 Luật Giám định tư pháp 2025.
Bước 2: Khám lâm sàng và thực hiện chuyên môn giám định
Người được giám định có mặt theo yêu cầu để thực hiện việc khám trực tiếp. Tùy tình trạng thương tích và nội dung cần xác định, người giám định có thể sử dụng hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc thực hiện các hoạt động chuyên môn cần thiết để đánh giá tổn thương.
Việc xác định tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể phải tuân thủ các nguyên tắc tại Điều 2 Thông tư 22/2019/TT-BYT, trong đó việc giám định về nguyên tắc được thực hiện trên người cần giám định; tỷ lệ được xác định tại thời điểm giám định.
Bước 3: Phân tích kết quả và xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể
Người giám định đối chiếu tình trạng thương tích với bảng tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể ban hành kèm theo Thông tư 22/2019/TT-BYT. Trường hợp có nhiều tổn thương, tỷ lệ được xác định theo phương pháp cộng quy định tại Điều 4 Thông tư này, sau đó làm tròn để xác định kết quả cuối cùng.
Đối với trường hợp thuộc diện phải thực hiện giám định tập thể hoặc giám định lại theo quy định, việc thực hiện được tiến hành theo thành phần và trình tự tương ứng của Luật Giám định tư pháp 2025. Hội đồng giám định tư pháp gồm ít nhất 03 thành viên trong các trường hợp luật định.
Bước 4: Ban hành và giao kết luận giám định
Kết luận giám định tư pháp được lập bằng văn bản, trong đó thể hiện thông tin về người và tổ chức thực hiện giám định, đối tượng, nội dung yêu cầu, phương pháp thực hiện và kết luận chuyên môn. Sau khi ban hành, kết luận được giao cho người trưng cầu hoặc người yêu cầu theo quy định tại Điều 35 Luật Giám định tư pháp 2025.
4. Thời hạn và chi phí giám định
Theo Điều 30 Luật Giám định tư pháp 2025, đối với trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định, thời hạn thực hiện được xác định theo pháp luật về tố tụng hình sự. Đối với các trường hợp còn lại, thời hạn giám định tối đa là 02 tháng; trường hợp vụ việc có tính chất phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn thì tối đa 03 tháng; trường hợp đặc biệt phức tạp hoặc khối lượng công việc đặc biệt lớn thì tối đa 04 tháng. Bộ, cơ quan ngang Bộ quản lý chuyên môn quy định thời hạn cụ thể đối với từng loại việc giám định.
Về chi phí, người trưng cầu, yêu cầu giám định và cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc chi trả theo quy định của pháp luật về giám định tư pháp và pháp luật tố tụng có liên quan. Chi phí cụ thể phụ thuộc vào nội dung, phương pháp và yêu cầu chuyên môn của từng vụ việc nên người yêu cầu cần liên hệ trực tiếp với tổ chức giám định để được thông báo mức chi phí. Luật Giám định tư pháp 2025 quy định riêng về chi phí giám định tư pháp và trách nhiệm chi trả trong từng trường hợp.
5. Câu hỏi thường gặp
Kết luận giám định thương tật có giá trị pháp lý trong bao lâu?
Kết luận giám định không có thời hạn hiệu lực cố định mà thể hiện kết quả tại thời điểm và phạm vi giám định. Trường hợp cần làm rõ hoặc có căn cứ cho rằng kết luận chưa chính xác, có thể thực hiện giám định bổ sung hoặc giám định lại theo quy định.
Có thể yêu cầu giám định lại khi không đồng ý với kết quả không?
Có. Việc giám định lại được thực hiện theo Điều 32 Luật Giám định tư pháp 2025. Trường hợp không chấp nhận yêu cầu, người trưng cầu phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Người dân có thể tự đến Trung tâm Pháp y để giám định mà không cần văn bản của cơ quan công an không?
Có, nếu thuộc trường hợp có quyền yêu cầu giám định theo Điều 27 Luật Giám định tư pháp 2025. Tuy nhiên, đối với vụ án hình sự thuộc trường hợp bắt buộc trưng cầu, việc giám định được thực hiện theo quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng.
Giám định thương tật ở đâu không còn là vấn đề phức tạp nếu bạn nắm rõ các quy định pháp luật hiện hành. Việc lựa chọn đúng tổ chức giám định, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tuân thủ quy trình sẽ giúp bạn bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục pháp lý, hãy liên hệ Luật sư ACC để được đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm tư vấn và hỗ trợ tận tình.
