Giám định xây dựng là một hoạt động kỹ thuật quan trọng nhằm xác định nguyên nhân, đánh giá chất lượng và mức độ an toàn của công trình, đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết tranh chấp và đảm bảo trách nhiệm pháp lý. Thủ tục này không chỉ giúp các bên liên quan có cơ sở vững chắc để bảo vệ quyền lợi mà còn góp phần nâng cao chất lượng công trình xây dựng. Để hiểu rõ hơn về quy trình và các quy định pháp luật liên quan, hãy cùng Luật sư ACC tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nội dung bài viết
1. Giám định xây dựng là gì?
Giám định xây dựng là hoạt động kiểm định xây dựng và đánh giá sự tuân thủ các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng, được tổ chức thực hiện bởi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại khoản 9 Điều 2 Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, nội dung giám định xây dựng bao gồm giám định chất lượng khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng, vật liệu xây dựng, cấu kiện xây dựng, sản phẩm xây dựng, bộ phận công trình, công trình xây dựng; giám định nguyên nhân sự cố công trình xây dựng và các nội dung giám định khác.
Hoạt động giám định có thể được thực hiện trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, số liệu kỹ thuật và kết quả kiểm định đã có; trường hợp cần thiết, cơ quan giám định có thể chỉ định tổ chức kiểm định xây dựng phù hợp thực hiện kiểm định để phục vụ công tác giám định.
2. Vai trò và ý nghĩa của giám định xây dựng
Hoạt động giám định xây dựng giúp cơ quan có thẩm quyền có cơ sở đánh giá chất lượng khảo sát, thiết kế, vật liệu, cấu kiện và công trình xây dựng; đồng thời xác định nguyên nhân sự cố khi công trình xảy ra sự cố. Nội dung giám định còn có thể được sử dụng để xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan và đề xuất biện pháp xử lý, khắc phục phù hợp.
Đối với công trình có vấn đề về chất lượng hoặc xảy ra sự cố, kết quả giám định giúp làm rõ các vấn đề kỹ thuật thuộc phạm vi được giám định. Đây cũng là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét việc phân định trách nhiệm và biện pháp xử lý, khắc phục theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Thông tư 32/2026/TT-BXD.
3. Các trường hợp cần thực hiện giám định xây dựng
Theo Điều 9 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, giám định xây dựng được thực hiện đối với các nội dung thuộc phạm vi giám định theo quy định, trong đó có:
- Giám định chất lượng khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng, vật liệu xây dựng, cấu kiện xây dựng, sản phẩm xây dựng, bộ phận công trình và công trình xây dựng.
- Giám định nguyên nhân sự cố công trình xây dựng theo quy định về xử lý sự cố công trình.
- Các nội dung giám định khác theo yêu cầu quản lý và quy định pháp luật về xây dựng.
Về thẩm quyền, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức giám định xây dựng đối với các công trình trên địa bàn, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền khác. Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành tổ chức giám định đối với công trình khi được Thủ tướng Chính phủ giao; thẩm quyền giám định nguyên nhân sự cố thực hiện theo Điều 47 Nghị định 207/2026/NĐ-CP; đối với công trình quốc phòng, an ninh thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an.
4. Quy trình thực hiện giám định xây dựng
Để đảm bảo tính khách quan và có cơ sở kỹ thuật, trình tự giám định xây dựng từ ngày 01/07/2026 được thực hiện theo Điều 5 Thông tư 32/2026/TT-BXD như sau:
Bước 1: Thông báo tổ chức giám định
Cơ quan có thẩm quyền chủ trì tổ chức giám định xây dựng thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng công trình về việc tổ chức giám định. Nội dung thông báo gồm căn cứ thực hiện, đối tượng, thời gian và nội dung giám định xây dựng.
Bước 2: Tập hợp hồ sơ, tài liệu và số liệu kỹ thuật
Chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng công trình có trách nhiệm tập hợp hồ sơ, tài liệu và các số liệu kỹ thuật liên quan đến đối tượng giám định theo yêu cầu của cơ quan giám định. Đây là cơ sở để cơ quan giám định xem xét, đánh giá các nội dung cần giám định.
Bước 3: Thực hiện giám định
Cơ quan giám định tổ chức thực hiện trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, số liệu kỹ thuật liên quan và kết quả kiểm định đã thực hiện, nếu có. Trường hợp cần thiết, cơ quan giám định chỉ định tổ chức kiểm định xây dựng phù hợp để thực hiện kiểm định phục vụ công tác giám định.
Bước 4: Thông báo kết luận giám định
Sau khi hoàn thành, cơ quan giám định thông báo kết luận giám định xây dựng cho các bên có liên quan. Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 32/2026/TT-BXD, thông báo kết luận gồm căn cứ thực hiện, thông tin về đối tượng, nội dung và trình tự giám định, kết quả giám định, việc phân định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan và biện pháp xử lý, khắc phục nếu có.
5. Câu hỏi thường gặp
Ai có thẩm quyền thực hiện giám định xây dựng?
Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức giám định xây dựng đối với các công trình trên địa bàn, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, thẩm quyền giám định nguyên nhân sự cố hoặc công trình quốc phòng, an ninh.
Chi phí giám định xây dựng được xác định như thế nào?
Theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, chi phí giám định xây dựng có thể gồm chi phí thực hiện giám định của cơ quan giám định, chi phí thuê chuyên gia, chi phí thuê tổ chức kiểm định phục vụ giám định và các chi phí cần thiết khác. Chi phí thuê tổ chức kiểm định được xác định bằng cách lập dự toán phù hợp với khối lượng công việc và quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Kết quả giám định xây dựng có giá trị pháp lý như thế nào?
Kết quả giám định xây dựng được thể hiện trong thông báo kết luận của cơ quan giám định, trong đó có kết quả giám định và việc phân định trách nhiệm, biện pháp xử lý, khắc phục nếu có. Kết luận này là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền và các bên liên quan xem xét, xử lý các vấn đề thuộc phạm vi giám định theo quy định pháp luật.
Giám định xây dựng là một công cụ pháp lý và kỹ thuật hữu hiệu, giúp các bên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong các giao dịch và tranh chấp xây dựng. Việc lựa chọn một tổ chức giám định uy tín, có đầy đủ năng lực là yếu tố then chốt để đảm bảo kết quả giám định chính xác và có giá trị. Nếu bạn đang gặp vướng mắc và cần hỗ trợ pháp lý về lĩnh vực này, hãy liên hệ Luật sư ACC để được tư vấn và đồng hành giải quyết một cách hiệu quả nhất.
