Gian lận thuế, một vấn nạn nhức nhối trong xã hội hiện nay, không chỉ gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước mà còn làm mất đi sự công bằng trong kinh tế. Vậy gian lận thuế là gì? Và tại sao hành vi này lại trở nên phổ biến đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.
Nội dung bài viết
1. Gian lận thuế là gì?
Gian lận thuế là hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế, xảy ra khi cá nhân hoặc tổ chức cố ý thực hiện các hành động hoặc cung cấp thông tin sai lệch để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế hoặc giảm số thuế phải nộp một cách bất hợp pháp.
2. Xử lý hành vi gian lận thuế
Thuế là khoản đóng góp bắt buộc vào ngân sách nhà nước, áp dụng đối với tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, và cá nhân theo quy định của các luật thuế.
Đối với các hành vi trốn thuế hoặc gian lận thuế, người vi phạm có thể:
- Bị xử phạt hành chính về thuế, hoặc
- Truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt nặng, bao gồm cả hình phạt tù, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm.
Số tiền trốn thuế hoặc gian lận thuế được xác định là khoản tiền thuế mà lẽ ra người nộp thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật, nhưng đã cố tình vi phạm. Các cơ quan có thẩm quyền sẽ phát hiện và ghi nhận khoản này thông qua biên bản vi phạm hành chính hoặc các biên bản thanh tra, kiểm tra.
3. Xử phạt hành vi gian lận thuế
Mức phạt tiền đối với hành vi gian lận thuế:
- Phạt tiền 1,5 lần số tiền thuế trốn nếu người nộp thuế vi phạm mà không có tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
- Phạt tiền 2 lần số tiền thuế trốn nếu vi phạm có một tình tiết tăng nặng.
- Phạt tiền 2,5 lần số tiền thuế trốn nếu vi phạm có hai tình tiết tăng nặng.
- Phạt tiền 3 lần số tiền thuế trốn nếu vi phạm có ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Biện pháp khắc phục hậu quả:
- Nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước đối với hành vi vi phạm quy định tại các Khoản 1, 2, 3, 4, 5 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
- Nếu hành vi trốn thuế đã hết thời hiệu xử phạt, người vi phạm không bị xử phạt nhưng phải nộp đủ số tiền thuế trốn và tiền chậm nộp theo quy định tại Khoản 6 Điều 8 Nghị định này.
- Điều chỉnh lại hồ sơ thuế: Buộc điều chỉnh số lỗ hoặc thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ (nếu có).
- Xử phạt hành chính: Nếu vi phạm không làm thay đổi số thuế phải nộp hoặc không làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn thì bị xử phạt hành chính theo Khoản 3 Điều 12 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Xử lý hình sự hành vi trốn thuế (Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015):
- Mức phạt nhẹ (Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm) nếu:
- Trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng.
- Đã bị xử phạt hành chính hoặc kết án nhưng chưa được xóa án tích mà tiếp tục vi phạm.
- Các hành vi điển hình:
- Không nộp hồ sơ khai thuế hoặc khai không đúng thời hạn.
- Không ghi chép đầy đủ trong sổ sách kế toán.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để giảm số thuế phải nộp.
- Khai sai thông tin hàng hóa xuất nhập khẩu.
- Mức phạt trung bình (Phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 3 năm) nếu:
- Trốn thuế từ 300 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng.
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn.
- Phạm tội có tổ chức hoặc tái phạm nguy hiểm.
- Mức phạt nặng (Phạt tiền từ 1,5 tỷ đồng đến 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm) nếu:
- Trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên.
- Hình phạt bổ sung:
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
- Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc tịch thu tài sản.
Xử phạt pháp nhân thương mại:
- Phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng nếu đã bị xử phạt hành chính hoặc kết án mà tiếp tục vi phạm.
- Phạt tiền từ 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng đối với hành vi trốn thuế nghiêm trọng hơn.
- Phạt tiền từ 3 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm trong trường hợp vi phạm rất nghiêm trọng.
- Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn nếu thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng theo Điều 79 Bộ luật Hình sự.
- Pháp nhân còn có thể bị phạt bổ sung, như:
- Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng.
- Cấm kinh doanh, huy động vốn từ 1 năm đến 3 năm.
4. Câu hỏi thường gặp
Thời hiệu xử phạt đối với hành vi gian lận thuế là bao lâu?
Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế thường là 5 năm kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm. Nếu hành vi đã quá thời hiệu, người vi phạm không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế trốn và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước.
Cơ quan nào có thẩm quyền xử lý gian lận thuế?
Các cơ quan có thẩm quyền xử lý gian lận thuế bao gồm:
- Cơ quan thuế (Chi cục Thuế, Cục Thuế).
- Thanh tra tài chính.
- Công an kinh tế và các cơ quan tố tụng khác trong trường hợp truy cứu trách nhiệm hình sự.
Làm thế nào để tránh bị xem là gian lận thuế?
Để tránh vi phạm pháp luật về thuế, bạn nên:
- Kê khai đầy đủ, chính xác các khoản thu nhập.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
- Nộp thuế đúng thời hạn theo quy định.
- Tham khảo ý kiến từ các chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn thuế để tuân thủ đúng quy định.
Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Gian lận thuế là gì? Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
