Giao thông đường thủy là gì?

Giao thông đường thủy là một trong những hình thức vận tải lâu đời nhất của nhân loại. Từ những con thuyền nhỏ bé trên sông ngòi đến những tàu biển khổng lồ băng qua đại dương, giao thông đường thủy đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa và hành khách. Vậy, giao thông đường thủy là gì và nó có những đặc điểm gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Giao thông đường thủy là gì?

Giao thông đường thủy là hình thức vận chuyển người và hàng hóa bằng các phương tiện di chuyển trên mặt nước như sông, hồ, kênh rạch, biển và đại dương. Đây là một trong những hình thức vận tải lâu đời nhất và vẫn đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông vận tải toàn cầu.

2. Phương tiện giao thông đường thủy là gì?

Phương tiện giao thông đường thủy là các phương tiện được thiết kế để di chuyển trên mặt nước, có thể được chế tạo thủ công hoặc sử dụng công nghệ, máy móc hiện đại. Chúng thường được sử dụng để vận chuyển người, hàng hóa trên các kênh, sông, biển, hoặc phục vụ các mục đích khác.

Các phương tiện giao thông đường thủy có thể được phân loại theo mục đích sử dụng, kích thước, và cách thức di chuyển, bao gồm các loại như tàu, thuyền, phà, sà lan, giàn khoan, v.v.

Theo Điều 3 khoản 7 của Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004, phương tiện giao thông thủy nội địa được định nghĩa là các tàu, thuyền và các cấu trúc nổi khác, có hoặc không có động cơ, chuyên hoạt động trên các tuyến đường thủy nội địa.

3. Hành vi nào bị cấm trong giao thông đường thủy nội bộ?

Các hành vi bị cấm trong giao thông đường thủy nội bộ được quy định tại Điều 8 của Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004, sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Luật Giao thông đường thủy nội địa sửa đổi 2014, cùng các quy định khác liên quan, bao gồm:

• Phá hoại công trình giao thông đường thủy nội địa hoặc tạo ra vật cản trở giao thông đường thủy nội địa.
• Mở cảng, bến thủy nội địa trái phép; đón, trả người hoặc xếp, dỡ hàng hóa không đúng quy định.
• Xây dựng nhà, lều quán hoặc các công trình khác trái phép trên đường thủy nội địa hoặc trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông thủy.
• Đổ đất, đá, cát, sỏi, chất thải hoặc khai thác khoáng sản trái phép trong phạm vi luồng và hành lang bảo vệ luồng; đặt ngư cụ, phương tiện khai thác, nuôi trồng thủy sản trên luồng.
• Đưa phương tiện không đủ điều kiện tham gia giao thông đường thủy nội địa, hoặc sử dụng phương tiện sai công dụng, vùng hoạt động theo giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
• Giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông đường thủy nội địa.
• Bố trí thuyền viên không đủ định biên khi phương tiện hoạt động; thuyền viên hoặc người lái phương tiện không có bằng hoặc chứng chỉ chuyên môn phù hợp.
• Chở hàng hóa độc hại, dễ cháy, dễ nổ, động vật lớn chung với hành khách, hoặc chở quá tải người hoặc vượt quá mớn nước an toàn.
• Thuyền viên, người lái phương tiện làm việc mà có nồng độ cồn hoặc chất kích thích trong cơ thể theo quy định của pháp luật.
• Bỏ trốn sau khi gây tai nạn để trốn tránh trách nhiệm; xâm phạm tính mạng, tài sản khi phương tiện gặp nạn; lợi dụng tai nạn để gây mất trật tự hoặc cản trở xử lý tai nạn.
• Vi phạm các tín hiệu hạn chế sóng hoặc các báo hiệu cấm khác.
• Tổ chức hoặc tham gia đua phương tiện trái phép trên đường thủy nội địa, hoặc lái phương tiện gây nguy hiểm cho các phương tiện khác.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, gây phiền hà trong khi thực hiện nhiệm vụ; hoặc cho phép hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường thủy nội địa.
• Các hành vi khác vi phạm pháp luật về giao thông đường thủy nội địa.

4. Nhà nước có khuyến khích sử dụng nguồn nước để phát triển giao thông đường thủy hay không?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 48 của Luật Tài nguyên nước 2023, Nhà nước khuyến khích việc sử dụng nguồn nước để phát triển giao thông thủy. Tuy nhiên, các hoạt động giao thông thủy phải đảm bảo không gây ô nhiễm nguồn nước, không cản trở dòng chảy, không gây hư hại hoặc sạt lở lòng, bờ, bãi sông, kênh, mương, rạch. Nếu có thiệt hại, các bên phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, việc xây dựng và vận hành các công trình kết cấu hạ tầng giao thông thủy cần phải phù hợp với khả năng duy trì mực nước trên sông, suối và bảo vệ lòng, bờ, bãi sông.

5. Câu hỏi thường gặp

So với các hình thức vận tải khác, giao thông đường thủy có những ưu và nhược điểm gì?

• Ưu điểm: Vận chuyển hàng hóa có trọng tải lớn, chi phí vận chuyển thấp, ít gây ô nhiễm không khí.
• Nhược điểm: Tốc độ vận chuyển chậm, chịu ảnh hưởng của thời tiết, cần đầu tư cơ sở hạ tầng lớn.

Việt Nam có lợi thế gì về giao thông đường thủy?

• Việt Nam có đường bờ biển dài và mạng lưới sông ngòi dày đặc, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển giao thông đường thủy. Ngoài ra, Việt Nam còn có nhiều cảng biển lớn, hiện đại.

CNhững vấn đề cần giải quyết để phát triển giao thông đường thủy ở Việt Nam?

• Nâng cấp cơ sở hạ tầng: Đầu tư xây dựng và nâng cấp các cảng biển, bến sông, kênh đào.
• Bảo vệ môi trường: Giảm thiểu ô nhiễm môi trường do hoạt động giao thông đường thủy gây ra.
• Đào tạo nhân lực: Đào tạo đội ngũ lao động có trình độ cao để phục vụ cho ngành giao thông đường thủy.
• Đảm bảo an toàn hàng hải: Tăng cường công tác kiểm soát, giám sát để đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và hàng hóa.

Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Giao thông đường thủy là gì? Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.