Khiếu nại thông báo không thụ lý tố cáo là quyền hợp pháp giúp người tố cáo bảo vệ lợi ích khi cơ quan nhà nước từ chối thụ lý không đúng quy định pháp luật. Thủ tục này đảm bảo quyền tố cáo được thực hiện nghiêm túc, tránh tình trạng bỏ sót các hành vi vi phạm. Việc nắm rõ quy trình khiếu nại góp phần nâng cao hiệu quả giám sát xã hội. Cùng Luật sư ACC tìm hiểu chi tiết vấn đề này.
Nội dung bài viết
1. Có được khiếu nại thông báo không thụ lý tố cáo không?
Theo Luật Tố cáo 2018, người tố cáo có quyền được thông báo về việc thụ lý hoặc không thụ lý tố cáo. Khi tố cáo không đủ điều kiện thụ lý, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phải thông báo ngay cho người tố cáo biết lý do.
Luật Tố cáo 2018 không quy định người tố cáo thực hiện một thủ tục riêng gọi là khiếu nại thông báo không thụ lý tố cáo. Thay vào đó, nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo không đúng pháp luật, người tố cáo có quyền tố cáo tiếp theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9 Luật Tố cáo 2018. Trường hợp tố cáo chưa được giải quyết khi đã hết thời hạn luật định, người tố cáo cũng có quyền tố cáo tiếp.
Do đó, khi nhận thông báo không thụ lý, người tố cáo cần xem xét cụ thể lý do cơ quan đưa ra và căn cứ pháp luật được áp dụng để xác định hướng xử lý phù hợp.
2. Khi nào cơ quan không thụ lý tố cáo?
Theo Điều 29 Luật Tố cáo 2018, tố cáo được thụ lý khi đáp ứng các điều kiện như: được thực hiện theo quy định, người tố cáo có đủ năng lực hành vi dân sự hoặc có người đại diện hợp pháp, vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết và nội dung có cơ sở xác định người vi phạm, hành vi vi phạm pháp luật.
Trước khi quyết định thụ lý, cơ quan có thẩm quyền phải xử lý ban đầu thông tin tố cáo. Theo Điều 24, trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tố cáo, cơ quan có trách nhiệm vào sổ, phân loại, xử lý ban đầu, kiểm tra, xác minh thông tin về người tố cáo và điều kiện thụ lý. Trường hợp phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm hoặc phải ủy quyền thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc.
Nếu tố cáo không đủ điều kiện thụ lý thì cơ quan không thụ lý và phải thông báo ngay cho người tố cáo biết lý do. Trường hợp tố cáo không thuộc thẩm quyền thì trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn, cơ quan phải chuyển đến cơ quan có thẩm quyền và thông báo cho người tố cáo.
3. Người tố cáo cần làm gì khi nhận thông báo không thụ lý?
Khi nhận thông báo không thụ lý, trước hết người tố cáo cần kiểm tra lý do cơ quan đưa ra có phù hợp với các trường hợp không đủ điều kiện thụ lý hay không. Người tố cáo cũng nên đối chiếu nội dung tố cáo, tài liệu, chứng cứ đã cung cấp với các điều kiện thụ lý được quy định tại Điều 29 Luật Tố cáo 2018.
Nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo không đúng pháp luật, người tố cáo có thể thực hiện tố cáo tiếp đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo quy định. Khi thực hiện, nên nêu rõ lý do cho rằng việc không thụ lý là không đúng và cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan.
Việc lựa chọn đúng thủ tục rất quan trọng vì tố cáo tiếp không đồng nghĩa với việc khiếu nại thông báo không thụ lý. Người tố cáo cần căn cứ vào lý do và tình trạng giải quyết vụ việc để xác định cách thực hiện phù hợp.
4. Thời hạn xử lý và giải quyết tố cáo
Sau khi thụ lý, trình tự giải quyết tố cáo gồm thụ lý tố cáo, xác minh nội dung tố cáo, kết luận nội dung tố cáo và xử lý kết luận nội dung tố cáo.
Theo Luật Tố cáo 2018, thời hạn giải quyết tố cáo là không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý. Đối với vụ việc phức tạp, có thể gia hạn một lần nhưng không quá 30 ngày; vụ việc đặc biệt phức tạp có thể gia hạn hai lần, mỗi lần không quá 30 ngày. Việc gia hạn phải được quyết định bằng văn bản và thông báo cho các chủ thể liên quan theo quy định.
Người tố cáo có quyền được thông báo về việc thụ lý, không thụ lý, chuyển tố cáo, gia hạn giải quyết và kết luận nội dung tố cáo. Nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn mà tố cáo chưa được giải quyết, người tố cáo có quyền tố cáo tiếp.
5. Câu hỏi thường gặp
Khi nhận thông báo không thụ lý tố cáo thì có thể làm gì?
Trả lời: Người tố cáo cần kiểm tra lý do không thụ lý và đối chiếu với điều kiện thụ lý theo Luật Tố cáo 2018. Nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết không đúng pháp luật, người tố cáo có quyền tố cáo tiếp theo quy định, thay vì thực hiện một thủ tục khiếu nại riêng đối với thông báo không thụ lý.
Cơ quan có phải thông báo lý do không thụ lý tố cáo không?
Trả lời: Có. Theo Điều 24 Luật Tố cáo 2018, nếu tố cáo không đủ điều kiện thụ lý thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không thụ lý và phải thông báo ngay cho người tố cáo biết lý do không thụ lý.
Khi nào người tố cáo được tố cáo tiếp?
Trả lời: Người tố cáo được tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc đã quá thời hạn quy định mà tố cáo chưa được giải quyết. Đây là quyền được quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9 Luật Tố cáo 2018.
Khiếu nại thông báo không thụ lý tố cáo cần được thực hiện đúng quy định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Nếu gặp khó khăn trong quá trình thực hiện, hãy liên hệ Luật sư ACC để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
