Khiếu nại trả lại đơn khởi kiện là thủ tục quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự khi Tòa án trả lại đơn khởi kiện. Việc nắm rõ quy trình này giúp người dân tránh mất quyền khởi kiện và đảm bảo vụ việc được giải quyết đúng pháp luật. Thủ tục này được quy định chặt chẽ trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đòi hỏi sự chính xác về hồ sơ và thời hạn. Cùng Luật sư ACC tìm hiểu chi tiết để thực hiện hiệu quả.
Nội dung bài viết
1. Lý do đơn khởi kiện bị trả lại
Theo khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp như người khởi kiện không có quyền khởi kiện; chưa đủ điều kiện khởi kiện; vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án; hoặc người khởi kiện không sửa đổi, bổ sung đơn theo yêu cầu của Thẩm phán.
Ngoài ra, đơn khởi kiện có thể bị trả lại nếu vụ án đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Khi trả lại đơn, Tòa án phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do trả lại đơn, đồng thời gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp theo quy định tại Điều 192.
Vì vậy, khi nhận văn bản trả lại đơn, người khởi kiện cần xác định chính xác lý do và đối chiếu với quy định pháp luật để có căn cứ thực hiện khiếu nại trả lại đơn khởi kiện.
2. Quyền khiếu nại khi đơn khởi kiện bị trả lại
Theo khoản 1 Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản trả lại đơn khởi kiện, người khởi kiện có quyền khiếu nại với Tòa án đã trả lại đơn.
Đơn khiếu nại cần nêu rõ lý do không đồng ý với việc trả lại đơn và yêu cầu Tòa án xem xét lại. Người khởi kiện nên gửi kèm văn bản trả lại đơn cùng tài liệu, chứng cứ chứng minh mình có quyền khởi kiện và vụ án đáp ứng điều kiện thụ lý.
Việc khiếu nại đúng thời hạn rất quan trọng, bởi nếu hết thời hạn mà không có lý do chính đáng, người khởi kiện có thể mất cơ hội yêu cầu Tòa án xem xét lại việc trả đơn theo thủ tục này.
3. Giải quyết khiếu nại trả lại đơn khởi kiện như thế nào?
Quy trình giải quyết khiếu nại trả lại đơn khởi kiện được thực hiện theo Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khiếu nại
Người khởi kiện lập đơn khiếu nại, ghi rõ thông tin cá nhân, ngày nhận văn bản trả lại đơn, lý do không đồng ý và yêu cầu Tòa án xem xét lại. Kèm theo là văn bản trả lại đơn và các tài liệu, chứng cứ liên quan.
Bước 2: Nộp đơn khiếu nại
Đơn được gửi đến Tòa án đã trả lại đơn khởi kiện trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản trả lại đơn. Người khiếu nại có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính và nên lưu lại giấy tờ chứng minh thời điểm gửi.
Bước 3: Tòa án xem xét và giải quyết
Theo khoản 2 Điều 194, ngay sau khi nhận được khiếu nại, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán khác xem xét, giải quyết. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải mở phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại.
Phiên họp có sự tham gia của đại diện Viện kiểm sát cùng cấp và người khởi kiện có khiếu nại. Căn cứ kết quả xem xét, Thẩm phán có thể giữ nguyên việc trả lại đơn hoặc nhận lại đơn và tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành thụ lý vụ án.
Bước 4: Khiếu nại tiếp nếu không đồng ý
Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của Thẩm phán, người khởi kiện có quyền khiếu nại tiếp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định đến Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp theo khoản 5 Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
4. Các lưu ý quan trọng khi thực hiện khiếu nại
Khi thực hiện khiếu nại trả lại đơn khởi kiện, người khởi kiện cần chú ý thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản trả lại đơn. Nội dung khiếu nại nên tập trung vào chính lý do Tòa án đã đưa ra và chứng minh việc trả lại đơn là chưa có căn cứ.
Người khởi kiện cũng cần phân biệt văn bản trả lại đơn khởi kiện với quyết định giải quyết khiếu nại, bởi mỗi trường hợp có thời hạn và cơ quan giải quyết khác nhau. Đồng thời, nên giữ bản sao đơn khiếu nại, văn bản trả lại đơn, tài liệu chứng cứ và giấy xác nhận đã nộp để thuận tiện theo dõi.
Nếu khiếu nại được chấp nhận, Tòa án có thể nhận lại đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành thụ lý vụ án theo quy định tại Điều 194, thay vì mặc nhiên phải thụ lý trong một thời hạn 05 ngày riêng biệt.
5. Câu hỏi thường gặp
Khi nào Tòa án nhận lại đơn sau khi khiếu nại được chấp nhận?
Trả lời: Nếu khiếu nại được chấp nhận, Thẩm phán có thể quyết định nhận lại đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành thụ lý vụ án theo khoản 4 Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Việc thụ lý vẫn phải đáp ứng các điều kiện khởi kiện theo quy định pháp luật.
Có được nộp đơn khiếu nại qua đường bưu điện không?
Trả lời: Người khởi kiện có thể gửi đơn khiếu nại đến Tòa án đã trả lại đơn, trong đó có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính. Khi gửi, nên giữ lại giấy biên nhận hoặc tài liệu thể hiện thời điểm gửi để chứng minh đã thực hiện khiếu nại trong thời hạn 10 ngày theo Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Thời hạn giải quyết khiếu nại là bao lâu?
Trả lời: Sau khi nhận đơn khiếu nại, Chánh án phân công một Thẩm phán khác xem xét. Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải mở phiên họp giải quyết khiếu nại. Nếu không đồng ý với quyết định này, người khởi kiện có 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định để khiếu nại đến Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp.
Khiếu nại trả lại đơn khởi kiện đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy trình pháp lý. Để được hỗ trợ chi tiết và hiệu quả, hãy liên hệ Luật sư ACC ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi của bạn.
