Việc nghỉ việc là quyết định quan trọng đối với mỗi người lao động. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi quyết định chấm dứt hợp đồng lao động. Vậy, nếu nghỉ việc không báo trước, người lao động sẽ phải đối mặt với những hậu quả gì? Luật sư ACC sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc này.
Nội dung bài viết
1. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hay không?
Căn cứ theo khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, quy định về quyền của người lao động như sau:
Quyền và nghĩa vụ của người lao động:
- Người lao động có các quyền sau đây: … đ) Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động; …
Như vậy, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật.
2. Nghỉ việc không báo trước bị phạt như thế nào?
Theo quy định, tùy vào tính chất công việc và loại hợp đồng lao động, thời hạn báo trước khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng sẽ khác nhau, dao động từ ít nhất 3 ngày đến tối đa 120 ngày (theo Điều 35 Bộ luật Lao động 2019 và Điều 7 Nghị định 145/2020/NĐ-CP).
Tuy nhiên, pháp luật cũng cho phép người lao động được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động ngay lập tức mà không cần báo trước trong các trường hợp sau (khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019):
- Không được bố trí đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp được chuyển công việc theo Điều 29 Bộ luật Lao động 2019.
- Không được trả đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ khi người sử dụng lao động gặp sự kiện bất khả kháng và đã tìm mọi cách nhưng không thể trả lương đúng hạn (theo khoản 4 Điều 97 Bộ luật Lao động 2019).
- Bị ngược đãi, đánh đập hoặc có hành vi, lời nói xúc phạm, làm tổn hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, hoặc bị cưỡng bức lao động.
- Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
- Phụ nữ mang thai cần nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở y tế có thẩm quyền, khi tiếp tục làm việc có thể gây hại cho thai nhi.
- Người lao động đến tuổi nghỉ hưu, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
- Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng.
Nếu người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không tuân thủ quy định về thời hạn báo trước (ngoại trừ các trường hợp nêu trên), hành vi đó được xem là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật (theo Điều 39 Bộ luật Lao động 2019).
Theo Điều 40 Bộ luật Lao động 2019, nếu người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật sẽ phải chịu các hậu quả sau:
- Không được hưởng trợ cấp thôi việc.
- Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng và một khoản tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.
- Phải hoàn trả chi phí đào tạo (nếu có).
Do đó, câu hỏi “Người lao động nghỉ ngang có phải bồi thường cho công ty vì không báo trước không?” có thể được trả lời như sau:
- Trường hợp 1: Nếu việc nghỉ ngang thuộc một trong các trường hợp không cần báo trước, thì không bị xem là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và không cần bồi thường cho công ty.
- Trường hợp 2: Nếu nghỉ ngang không thuộc các trường hợp được quyền nghỉ mà không cần báo trước, thì người lao động phải bồi thường nửa tháng tiền lương và một khoản tiền tương ứng với số ngày không báo trước. Ngoài ra, nếu có chi phí đào tạo, người lao động cũng phải hoàn trả cho công ty.
3. Trong quan hệ lao động, người lao động có những nghĩa vụ nào?
Nghĩa vụ của người lao động trong quan hệ lao động được quy định tại khoản 2 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, cụ thể gồm:
– Thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và thỏa thuận hợp pháp khác;
– Chấp hành kỷ luật lao động, nội quy lao động; tuân theo sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động;
– Thực hiện quy định của pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.
4. Câu hỏi thường gặp
Nghỉ việc không báo trước có bị phạt tiền không?
- Không trực tiếp bị phạt tiền hành chính, nhưng người lao động sẽ phải chịu một số nghĩa vụ dân sự như bồi thường cho người sử dụng lao động.
Nghỉ việc không báo trước có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
- Thông thường, việc nghỉ việc không báo trước không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trừ khi có hành vi vi phạm pháp luật khác đi kèm, ví dụ như làm hư hỏng tài sản của công ty.
Nghỉ việc không báo trước có ảnh hưởng đến việc xin việc mới không?
- Có thể. Một số nhà tuyển dụng có thể xem xét lý lịch làm việc của bạn và việc nghỉ việc không báo trước có thể gây ấn tượng không tốt.
Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về vấn đề Nghỉ việc không báo trước bị phạt như thế nào? Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
