Mèo rừng, với vẻ ngoài hoang dã và thuần túy, đang trở thành thú cưng của nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp ấy là những hệ lụy pháp lý mà không phải ai cũng biết. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về việc nuôi mèo rừng có bị phạt không và những quy định liên quan.
Nội dung bài viết
1. Mèo rừng có phải là động vật hoang dã quý hiếm không?
Theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ban hành ngày 22 tháng 1 năm 2019 của Chính phủ về việc quản lý thực vật rừng và động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, cũng như thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (được sửa đổi bởi Nghị định số 84/2021/NĐ-CP), quy định về danh mục thực vật rừng và động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
Danh mục này được chia thành các nhóm như sau:
– Nhóm I: Các loài thực vật rừng và động vật rừng đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, bị nghiêm cấm khai thác và sử dụng cho mục đích thương mại, bao gồm các loài thuộc Phụ lục I CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam.
- Nhóm IA: Các loài thực vật rừng.
- Nhóm IB: Các loài động vật rừng.
– Nhóm II: Các loài thực vật rừng và động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ cao nếu không được quản lý chặt chẽ, cũng như bị hạn chế khai thác và sử dụng cho mục đích thương mại, bao gồm các loài thuộc Phụ lục II CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam.
- Nhóm IIA: Các loài thực vật rừng.
- Nhóm IIB: Các loài động vật rừng.
Mèo rừng (tên khoa học: Prionailurus bengalensis) thuộc nhóm IIB, có nghĩa là đây là một loài động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng, nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý một cách chặt chẽ và hạn chế khai thác vì mục đích thương mại. Nó cũng thuộc Phụ lục II CITES và có phân bố tự nhiên tại Việt Nam.
2. Nuôi mèo rừng có bị phạt không?
Điều 5 Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22 tháng 1 năm 2019 của Chính phủ quy định về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, có nội dung về bảo vệ thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm như sau:
- Các hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, chế biến, vận chuyển, và buôn bán các loài thực vật rừng và động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm phải đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng và phát triển của các loài này trong tự nhiên.
- Tất cả các hoạt động săn, bắn, bắt, khai thác, nuôi, nhốt, giết, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, chế biến, quảng cáo, trưng bày, xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, và tạm xuất tái nhập mẫu vật của các loài thực vật rừng và động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm cần được quản lý và đảm bảo nguồn gốc hợp pháp.
- Khu vực sinh cảnh sống thường xuyên và tập trung của các loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm sẽ được nghiên cứu làm cơ sở để thành lập các khu rừng đặc dụng.
- Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất, xây dựng công trình, điều tra, thăm dò, nghiên cứu, tham quan, du lịch và các hoạt động khác trong các khu vực rừng có thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm phải tuân thủ các quy định tại Nghị định này và các quy định pháp luật liên quan.
Theo quy định này, việc nuôi các loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, trong đó có mèo rừng, không được gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng và phát triển của chúng trong tự nhiên. Hoạt động nuôi phải được quản lý để đảm bảo nguồn gốc hợp pháp. Nếu việc nuôi mèo rừng không tuân thủ các quy định này, sẽ bị xử phạt theo pháp luật.
3. Hành vi mua bán mèo rừng bị xử phạt như thế nào?
Xử Phạt Hành Chính
Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 157/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 41/2017/NĐ-CP), hành vi mua bán động vật hoang dã thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB có thể bị xử phạt hành chính lên tới 500 triệu đồng nếu giá trị của giao dịch vượt quá 160 triệu đồng.
Như vậy, đối với những hành vi chưa đủ để cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ chỉ bị xử phạt hành chính dựa trên mức độ và tính chất của hành vi đó.
Truy Cứu Trách Nhiệm Hình Sự
Khi hành vi thỏa mãn đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã” theo Điều 234 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017.
Theo quy định này, người phạm tội có thể bị phạt tiền lên đến 1,5 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 12 năm. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc thực hiện một số công việc nhất định trong thời gian từ 01 năm đến 05 năm. Trong trường hợp này, người vi phạm cần có sự tư vấn của luật sư để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho mình.
4. Câu hỏi thường gặp
Có phải nuôi mèo rừng là hành vi vi phạm pháp luật?
- Giải thích: Việc nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển mèo rừng và các loài động vật hoang dã đều bị nghiêm cấm theo pháp luật Việt Nam. Mèo rừng thuộc nhóm IIB trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm, nên việc sở hữu chúng là trái phép.
Có thể nuôi mèo rừng nếu có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp không?
- Giải thích: Theo quy định, việc nuôi nhốt động vật hoang dã chỉ được phép khi có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Tuy nhiên, việc cấp phép cho cá nhân nuôi nhốt mèo rừng là rất hiếm gặp.
Nuôi mèo rừng có nguy hiểm không?
- Giải thích: Mèo rừng là động vật hoang dã, bản năng săn mồi vẫn còn mạnh mẽ. Việc nuôi nhốt chúng có thể gây nguy hiểm cho người nuôi và những người xung quanh. Ngoài ra, việc thay đổi môi trường sống đột ngột cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mèo rừng.
Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về vấn đề Nuôi mèo rừng có bị phạt không? Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
