Phiên họp chính phủ đóng vai trò then chốt trong việc điều hành đất nước, giúp Chính phủ thảo luận và quyết định các vấn đề quan trọng về kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng. Việc hiểu rõ quy định liên quan đến phiên họp chính phủ không chỉ hỗ trợ cơ quan nhà nước mà còn giúp người dân nắm bắt thông tin minh bạch. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết chủ đề này cùng Luật sư ACC.
Nội dung bài viết
1. Phiên họp Chính phủ là gì?
Phiên họp Chính phủ là hoạt động của Chính phủ được tổ chức để các thành viên thảo luận, xem xét và quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền. Theo khoản 1 Điều 26 Luật Tổ chức Chính phủ 2025, Chính phủ họp thường kỳ mỗi tháng một phiên; ngoài ra có thể họp chuyên đề hoặc họp để giải quyết công việc phát sinh đột xuất theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, theo yêu cầu của Chủ tịch nước hoặc của ít nhất một phần ba tổng số thành viên Chính phủ.
Khi Chính phủ không họp, Thủ tướng Chính phủ có thể quyết định lấy ý kiến các thành viên Chính phủ bằng văn bản theo khoản 2 Điều 26 Luật Tổ chức Chính phủ 2025. Hình thức hoạt động này nhằm bảo đảm việc giải quyết công việc của Chính phủ được thực hiện linh hoạt, liên tục và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước.
2. Vai trò của phiên họp Chính phủ
Phiên họp Chính phủ là một phương thức để Chính phủ thực hiện chế độ làm việc tập thể và quyết định theo đa số. Theo Điều 25 Luật Tổ chức Chính phủ 2025, Chính phủ làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
Thông qua phiên họp, các thành viên Chính phủ có điều kiện thảo luận, trao đổi và thống nhất về những vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước. Các nội dung được đưa ra phiên họp có thể liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, chính sách, pháp luật và những vấn đề cần Chính phủ xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
3. Các loại phiên họp Chính phủ
Theo khoản 1 Điều 26 Luật Tổ chức Chính phủ 2025, có thể xác định các hình thức họp của Chính phủ gồm:
- Phiên họp thường kỳ: Chính phủ họp mỗi tháng một phiên.
- Phiên họp chuyên đề: được tổ chức để xem xét, giải quyết các nội dung chuyên đề thuộc thẩm quyền.
- Phiên họp giải quyết công việc phát sinh đột xuất: được tổ chức khi có vấn đề cần giải quyết theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, theo yêu cầu của Chủ tịch nước hoặc của ít nhất một phần ba tổng số thành viên Chính phủ.
Ngoài các hình thức trên, trong trường hợp Chính phủ không họp, Thủ tướng Chính phủ có thể quyết định lấy ý kiến thành viên Chính phủ bằng văn bản theo khoản 2 Điều 26.
4. Quy trình tổ chức phiên họp Chính phủ
Bước 1: Xác định hình thức và nội dung phiên họp
Căn cứ yêu cầu giải quyết công việc, Chính phủ tổ chức phiên họp thường kỳ, chuyên đề hoặc phiên họp để giải quyết công việc phát sinh đột xuất theo Điều 26 Luật Tổ chức Chính phủ 2025. Nội dung phiên họp do Thủ tướng Chính phủ đề nghị và thông báo đến các thành viên Chính phủ theo khoản 2 Điều 28.
Bước 2: Triệu tập và chuẩn bị tham dự
Thành viên Chính phủ có trách nhiệm tham dự phiên họp. Trường hợp vắng mặt toàn bộ hoặc một phần thời gian phiên họp phải được Thủ tướng Chính phủ đồng ý; Thủ tướng có thể cho phép thành viên vắng mặt và cử cấp phó tham dự theo khoản 1 Điều 27 Luật Tổ chức Chính phủ 2025.
Bước 3: Tiến hành phiên họp
Phiên họp Chính phủ chỉ được tiến hành khi có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên Chính phủ tham dự theo khoản 1 Điều 28. Thành viên Chính phủ thảo luận các nội dung được đưa ra phiên họp và thực hiện biểu quyết đối với vấn đề cần quyết định.
Bước 4: Biểu quyết và quyết định
Theo khoản 3 Điều 28 Luật Tổ chức Chính phủ 2025, quyết định của Chính phủ phải được quá nửa tổng số thành viên Chính phủ biểu quyết tán thành. Nếu số phiếu biểu quyết ngang nhau thì thực hiện theo ý kiến mà Thủ tướng Chính phủ đã biểu quyết.
5. Câu hỏi thường gặp
Phiên họp Chính phủ có bắt buộc phải công khai không?
Pháp luật quy định về thành phần và điều kiện tiến hành phiên họp Chính phủ, nhưng không phải mọi nội dung phiên họp đều mặc nhiên công khai. Việc cung cấp, công bố thông tin còn phải tuân thủ quy định về tiếp cận thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước đối với những nội dung thuộc phạm vi được pháp luật bảo vệ.
Ai có quyền tham dự phiên họp Chính phủ?
Thành viên Chính phủ có trách nhiệm tham dự phiên họp theo Điều 27 Luật Tổ chức Chính phủ 2025. Khi cần thiết, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể được mời; ngoài ra, Chủ tịch nước có quyền tham dự và một số chủ thể khác được mời theo Điều 29. Người không phải thành viên Chính phủ được mời tham dự có quyền phát biểu nhưng không có quyền biểu quyết.
Phiên họp Chính phủ quyết định những vấn đề nào?
Phiên họp Chính phủ xem xét, thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ theo quy định pháp luật. Nội dung cụ thể của từng phiên họp do Thủ tướng Chính phủ đề nghị và thông báo đến các thành viên Chính phủ theo khoản 2 Điều 28 Luật Tổ chức Chính phủ 2025.
Phiên họp chính phủ là cơ chế quan trọng giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ hiệu quả. Để được tư vấn chi tiết về các quy định pháp luật liên quan, hãy liên hệ Luật sư ACC ngay hôm nay để nhận hỗ trợ chuyên nghiệp và kịp thời.
