Hội đồng trọng tài là một cơ quan trọng yếu trong hệ thống giải quyết tranh chấp thương mại. Sự hình thành và hoạt động của hội đồng trọng tài được quy định chặt chẽ bởi pháp luật. Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định pháp lý liên quan đến thành lập hội đồng trọng tài, nhằm giúp độc giả hiểu rõ hơn về vai trò và ý nghĩa của hội đồng trọng tài trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Nội dung bài viết
1. Hội đồng trọng tài là gì?
Hội đồng trọng tài là cơ quan chuyên trách trong các trung tâm trọng tài thương mại, bao gồm một hoặc nhiều trọng tài viên. Hội đồng này được thành lập dựa trên sự chỉ định của các bên tranh chấp, tuân thủ quy định của pháp luật về trọng tài và quy tắc tố tụng của trung tâm trọng tài để giải quyết các vụ tranh chấp. Hội đồng trọng tài hoạt động theo nguyên tắc đa số.
Theo quy định pháp luật, có hai loại Hội đồng trọng tài:
- Hội đồng trọng tài thành lập tại Trung tâm Trọng tài.
- Hội đồng trọng tài do các bên tự thành lập.
Số lượng trọng tài viên trong Hội đồng trọng tài sẽ do các bên thỏa thuận, nhưng bắt buộc phải là số lẻ. Trong trường hợp các bên không có thỏa thuận về số lượng trọng tài viên, Hội đồng trọng tài sẽ gồm ba trọng tài viên. Các bên cũng có thể thỏa thuận chỉ định một trọng tài viên duy nhất để thực hiện nhiệm vụ của Hội đồng trọng tài.
2. Quy định về thành lập hội đồng trọng tài
2.1 Hội đồng trọng tài thành lập tại Trung tâm Trọng tài
Trong trường hợp các bên không có thỏa thuận khác hoặc quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài không quy định khác, việc thành lập Hội đồng trọng tài được quy định như sau:
– Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện và yêu cầu chọn Trọng tài viên do Trung tâm trọng tài gửi đến, bị đơn phải chọn Trọng tài viên cho mình và báo cho Trung tâm trọng tài biết hoặc đề nghị Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên. Nếu bị đơn không chọn Trọng tài viên hoặc không đề nghị Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên, thì trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nêu trên, Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên cho bị đơn;
– Trường hợp vụ tranh chấp có nhiều bị đơn thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện do Trung tâm trọng tài gửi đến, các bị đơn phải thống nhất chọn Trọng tài viên hoặc thống nhất yêu cầu chỉ định Trọng tài viên cho mình. Nếu các bị đơn không chọn được Trọng tài viên, thì trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nêu trên, Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên cho các bị đơn.
– Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày các Trọng tài viên được các bên chọn hoặc được Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định, các Trọng tài viên này bầu một Trọng tài viên khác làm Chủ tịch Hội đồng trọng tài. Hết thời hạn này mà việc bầu không thực hiện được, thì trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nêu trên, Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Chủ tịch Hội đồng trọng tài;
– Trường hợp các bên thỏa thuận vụ tranh chấp do một Trọng tài viên duy nhất giải quyết nhưng không chọn được Trọng tài viên trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày bị đơn nhận được đơn khởi kiện, thì theo yêu cầu của một hoặc các bên và trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu, Chủ tịch Trung tâm trọng tài sẽ chỉ định Trọng tài viên duy nhất.
2.2 Hội đồng Trọng tài do các bên thành lập
– Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày bị đơn nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn, bị đơn phải chọn Trọng tài viên và thông báo cho nguyên đơn biết Trọng tài viên mà mình chọn. Hết thời hạn này, nếu bị đơn không thông báo cho nguyên đơn tên Trọng tài viên mà mình chọn và các bên không có thỏa thuận khác về việc chỉ định Trọng tài viên, thì nguyên đơn có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền chỉ định Trọng tài viên cho bị đơn;
– Trường hợp vụ tranh chấp có nhiều bị đơn, thì các bị đơn phải thống nhất chọn Trọng tài viên trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu kèm theo. Hết thời hạn này, nếu các bị đơn không chọn được Trọng tài viên và nếu các bên không có thỏa thuận khác về việc chỉ định Trọng tài viên, thì một hoặc các bên có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền chỉ định Trọng tài viên cho các bị đơn
– Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày được các bên chọn hoặc được Tòa án chỉ định, các Trọng tài viên bầu một Trọng tài viên khác làm Chủ tịch Hội đồng trọng tài. Trong trường hợp không bầu được Chủ tịch Hội đồng trọng tài và các bên không có thỏa thuận khác thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền chỉ định Chủ tịch Hội đồng trọng tài;
– Trong trường hợp các bên thỏa thuận vụ tranh chấp do một Trọng tài viên duy nhất giải quyết nhưng không chọn được Trọng tài viên trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày bị đơn nhận được đơn khởi kiện, nếu các bên không có thỏa thuận yêu cầu một Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên, thì theo yêu cầu của một hoặc các bên, Tòa án có thẩm quyền chỉ định Trọng tài viên duy nhất;
– Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu của các bên theo đúng quy định của pháp luật, Chánh án Tòa án có thẩm quyền phải phân công một Thẩm phán chỉ định Trọng tài viên và thông báo cho các bên.
3. Thẩm quyền của Hội đồng trọng tài
Thứ nhất xem xét thỏa thuận trọng tài vô hiệu, thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được, thẩm quyền của Hội đồng trọng tài ( Điều 43 Luật trọng tài thương mại 2010)
Thứ hai, khiếu nại và giải quyết khiếu nại quyết định của Hội đồng trọng tài về việc không có thỏa thuận trọng tài, thỏa thuận trọng tài vô hiệu, thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được, thẩm quyền của Hội đồng trọng tài ( khoản 1, khoản 5, khoản 6 Điều 44 Luật trọng tài thương mại 2010)
Thứ ba, thẩm quyền xác minh sự việc của Hội đồng trọng tài ( Điều 45 Luật trọng tài thương mại 2010)
Thứ tư, thẩm quyền của Hội đồng trọng tài về thu thập chứng cứ ( Điều 46 Luật trọng tài thương mại 2010)
Thứ năm, thẩm quyền của Hội đồng trọng tài về triệu tập người làm chứng ( Điều 47 Luật trọng tài thương mại 2010)
4. Câu hỏi thường gặp
Hội đồng trọng tài luôn phải bao gồm 3 trọng tài viên?
Không. Số lượng trọng tài viên trong hội đồng có thể thay đổi tùy thuộc vào thỏa thuận của các bên và quy định của trung tâm trọng tài. Thông thường, số lượng trọng tài viên là số lẻ để tránh tình trạng bế tắc khi đưa ra quyết định.
Các bên tranh chấp có quyền tự do lựa chọn tất cả các trọng tài viên?
Không hoàn toàn. Trong một số trường hợp, các bên chỉ được quyền cùng nhau lựa chọn một trọng tài viên, trọng tài viên thứ ba sẽ do hai trọng tài viên đã được lựa chọn hoặc do một tổ chức trung lập chỉ định.
Quyết định thành lập hội đồng trọng tài phải được các bên tranh chấp ký kết?
Có. Quyết định thành lập hội đồng trọng tài thường được thể hiện qua một văn bản ký kết giữa các bên tranh chấp, trong đó ghi rõ thông tin về các trọng tài viên, quy tắc tố tụng áp dụng, và các vấn đề khác liên quan đến vụ án.
Hy vọng qua bài viết, Luật sư ACC đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về vấn đề Quy định về thành lập hội đồng trọng tài. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Luật sư ACC nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
