Trình báo lừa đảo qua mạng ở đâu là câu hỏi cấp thiết khi tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng với thủ đoạn tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản cho người dân. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền và thực hiện đúng thủ tục không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn hỗ trợ cơ quan chức năng điều tra, xử lý tội phạm hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình và địa điểm tiếp nhận tin báo, cùng Luật sư ACC phân tích các quy định pháp luật liên quan.
Nội dung bài viết
1. Trình báo lừa đảo qua mạng ở đâu?
Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, tố giác, tin báo về tội phạm có thể được gửi đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, hoặc cơ quan khác có thẩm quyền. Đối với hành vi lừa đảo qua mạng, người bị hại có thể trình báo tại Công an cấp xã/phường nơi cư trú hoặc nơi xảy ra hành vi lừa đảo.
Cơ quan công an cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận, lập biên bản và chuyển tin báo lên Cơ quan điều tra có thẩm quyền theo quy định tại Thông tư liên tịch 01/2021/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC sửa đổi, bổ sung Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNNPTNT-VKSNDTC.
Ngoài ra, người dân có thể trình báo trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an hoặc qua ứng dụng VNeID. Tuy nhiên, để đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả điều tra, việc trình báo trực tiếp tại cơ quan công an vẫn được khuyến khích. Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm xác minh, thụ lý hoặc chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn luật định.
2. Các hành vi lừa đảo qua mạng phổ biến
Lừa đảo qua mạng diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó phổ biến nhất là lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước. Đối tượng thường sử dụng thủ đoạn tạo lập các website, ứng dụng giả mạo để đánh cắp thông tin cá nhân, mã OTP của nạn nhân. Ngoài ra, các hình thức lừa đảo qua mạng xã hội như bán hàng giả, kêu gọi từ thiện, hoặc đầu tư tài chính đa cấp cũng rất phổ biến.
Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Mức phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân tùy thuộc vào giá trị tài sản chiếm đoạt và tính chất nghiêm trọng của hành vi.
3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi trình báo
Khi đến cơ quan công an để trình báo lừa đảo qua mạng, người dân cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ và tài liệu sau để hỗ trợ quá trình xác minh, điều tra:
- Đơn trình báo (có thể viết tay hoặc đánh máy) ghi rõ nội dung sự việc, thời gian, địa điểm, đối tượng liên quan.
- Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.
- Các tài liệu, chứng cứ liên quan như: tin nhắn, email, giao dịch chuyển tiền, biên lai, hợp đồng, ảnh chụp màn hình.
- Giấy tờ chứng minh thiệt hại (nếu có) như sao kê tài khoản ngân hàng, hóa đơn thanh toán.
- Các giấy tờ khác có liên quan đến vụ việc (nếu có).
4. Quy trình tiếp nhận và xử lý tin báo
Quy trình tiếp nhận và xử lý tin báo về hành vi lừa đảo qua mạng được thực hiện theo các bước cụ thể sau:
Bước 1: Tiếp nhận tin báo
Cơ quan công an có thẩm quyền tiếp nhận tin báo trực tiếp, qua điện thoại, qua thư điện tử hoặc qua các hình thức khác theo quy định. Người tiếp nhận phải lập biên bản ghi nhận đầy đủ nội dung sự việc, thông tin người trình báo, các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Trường hợp tin báo được gửi qua đường bưu điện hoặc qua Cổng thông tin điện tử, cơ quan tiếp nhận phải vào sổ và xác nhận việc nhận tin báo.
Bước 2: Xác minh sơ bộ thông tin
Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được tin báo, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành xác minh sơ bộ để xác định có dấu hiệu tội phạm hay không. Việc xác minh bao gồm kiểm tra tính xác thực của thông tin, thu thập các tài liệu, chứng cứ ban đầu, và xác định cơ quan điều tra có thẩm quyền thụ lý vụ việc.
Bước 3: Ra quyết định khởi tố hoặc chuyển hồ sơ
Căn cứ vào kết quả xác minh, cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự nếu có đủ căn cứ theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025. Trường hợp vụ việc không thuộc thẩm quyền, cơ quan tiếp nhận phải chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền và thông báo bằng văn bản cho người trình báo.
Bước 4: Thông báo kết quả xử lý
Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được tin báo, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản về kết quả xử lý cho người đã trình báo. Trường hợp vụ việc phức tạp, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày theo quy định tại Thông tư liên tịch 01/2021/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC sửa đổi, bổ sung Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNNPTNT-VKSNDTC.
5. Câu hỏi thường gặp
Trình báo lừa đảo qua mạng ở đâu khi nạn nhân ở nước ngoài?
Khi ở nước ngoài, nạn nhân có thể trình báo qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Công an hoặc liên hệ với Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam tại nước sở tại để được hướng dẫn.
Thời hạn giải quyết tin báo lừa đảo qua mạng là bao lâu?
Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm là 20 ngày kể từ ngày nhận được tin báo. Đối với vụ việc phức tạp hoặc cần xác minh tại nhiều địa điểm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 2 tháng.
Có thể rút lại đơn trình báo lừa đảo qua mạng được không?
Việc rút đơn trình báo chỉ được chấp nhận trong trường hợp vụ việc chưa bị khởi tố hoặc thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng. Đối với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, việc khởi tố không phụ thuộc yêu cầu của bị hại nên rút đơn không làm chấm dứt quá trình điều tra nếu cơ quan chức năng xác định có dấu hiệu tội phạm.
Việc xác định đúng trình báo lừa đảo qua mạng ở đâu và thực hiện đúng quy trình là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị hại. Nếu bạn đang gặp phải tình huống tương tự hoặc cần tư vấn chi tiết về thủ tục pháp lý, hãy liên hệ Luật sư ACC để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp nhất.
