Vừa khiếu nại vừa khởi kiện hành chính là vấn đề nhiều người dân quan tâm khi gặp quyết định hành chính không đúng pháp luật. Việc nắm rõ quy định giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp một cách hiệu quả. Thủ tục này đòi hỏi sự hiểu biết chính xác về trình tự pháp lý để tránh sai sót. Cùng Luật sư ACC tìm hiểu chi tiết.
Nội dung bài viết
1. Vừa khiếu nại vừa khởi kiện hành chính được không?
Theo Luật Khiếu nại 2011, khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình, người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định. Vì vậy, không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải khiếu nại trước rồi mới được khởi kiện.
Trường hợp đã khiếu nại lần đầu nhưng không đồng ý với quyết định giải quyết hoặc hết thời hạn giải quyết mà khiếu nại không được giải quyết, người khiếu nại có thể khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án. Do đó, việc đã thực hiện khiếu nại không làm mất quyền khởi kiện nếu vẫn đáp ứng điều kiện và thời hạn khởi kiện theo pháp luật.
Tuy nhiên, khi vụ việc đã được Tòa án thụ lý thì việc khiếu nại về cùng nội dung sẽ không được tiếp tục giải quyết theo trình tự khiếu nại. Vì vậy, người dân cần xác định rõ tình trạng giải quyết vụ việc trước khi thực hiện đồng thời hai thủ tục.
2. Điều kiện để thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính
Người dân có thể lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện khi cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình và vụ việc thuộc phạm vi được pháp luật cho phép giải quyết.
Đối với khiếu nại, người khiếu nại phải thực hiện trong thời hiệu theo Luật Khiếu nại 2011, thông thường là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định, hành vi hành chính. Người khiếu nại cần gửi đơn đến đúng người có thẩm quyền và cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan.
Đối với khởi kiện, người khởi kiện phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Tố tụng hành chính 2015, trong đó có yêu cầu về đối tượng khởi kiện, tư cách người khởi kiện, thẩm quyền của Tòa án và thời hiệu khởi kiện. Thời hiệu khởi kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính thông thường là 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định, hành vi đó.
Trong trường hợp đã khiếu nại và không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại hoặc hết thời hạn giải quyết mà không được giải quyết, thời hiệu khởi kiện được xác định theo quy định tương ứng của Luật Tố tụng hành chính 2015.
3. Hậu quả pháp lý khi thực hiện đồng thời hai thủ tục
Khi vừa khiếu nại vừa khởi kiện đối với cùng một quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét tình trạng giải quyết của từng thủ tục. Người dân không bị xử phạt chỉ vì thực hiện quyền khiếu nại và khởi kiện theo đúng quy định pháp luật.
Tuy nhiên, nếu vụ việc đã được Tòa án thụ lý thì cơ quan hành chính không tiếp tục thụ lý, giải quyết khiếu nại cùng nội dung theo quy định của Luật Khiếu nại 2011. Điều này nhằm tránh việc cùng một vấn đề được giải quyết song song và dẫn đến các kết quả không thống nhất.
Trường hợp người dân đã khiếu nại lần đầu nhưng sau đó lựa chọn khởi kiện khi đủ điều kiện, việc giải quyết sẽ được thực hiện theo thủ tục tố tụng tại Tòa án. Vì vậy, người dân cần thông báo đầy đủ về quá trình khiếu nại, các quyết định đã nhận được và tài liệu liên quan khi thực hiện khởi kiện.
4. Lưu ý quan trọng khi lựa chọn thủ tục
Người dân cần xác định rõ mình đang khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính nào và cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết. Khi lựa chọn khiếu nại, cần theo dõi thời hạn thụ lý, giải quyết và kết quả để kịp thời thực hiện quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện khi có căn cứ.
Nếu lựa chọn khởi kiện, cần đặc biệt chú ý thời hiệu khởi kiện và thẩm quyền của Tòa án. Việc đã khiếu nại trước đó không đồng nghĩa với việc thời hiệu khởi kiện được kéo dài vô thời hạn.
Người dân cũng nên lưu giữ đơn khiếu nại, giấy xác nhận đã nộp đơn, quyết định hành chính bị khiếu nại, quyết định giải quyết khiếu nại và các tài liệu chứng minh liên quan. Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh quá trình thực hiện quyền và bảo đảm không bỏ lỡ thời hạn pháp luật quy định.
5. Câu hỏi thường gặp
Vừa khiếu nại vừa khởi kiện có bị phạt không?
Trả lời: Việc thực hiện quyền khiếu nại và khởi kiện theo đúng quy định pháp luật không bị xử phạt chỉ vì thực hiện hai thủ tục. Tuy nhiên, nếu vụ việc đã được Tòa án thụ lý thì cơ quan hành chính không tiếp tục giải quyết khiếu nại cùng nội dung theo quy định của Luật Khiếu nại 2011. Người dân cần xác định đúng tình trạng giải quyết để tránh thực hiện thủ tục không cần thiết.
Thời hạn giải quyết khiếu nại là bao lâu?
Trả lời: Theo Luật Khiếu nại 2011, thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày. Khiếu nại lần hai được giải quyết trong thời hạn không quá 45 ngày, trường hợp phức tạp không quá 60 ngày. Nếu hết thời hạn mà khiếu nại không được giải quyết hoặc người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu, người khiếu nại có thể khởi kiện tại Tòa án nếu đáp ứng điều kiện khởi kiện.
Có thể rút đơn khiếu nại để khởi kiện ngay không?
Trả lời: Người khiếu nại có quyền rút khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại 2011. Sau khi rút đơn, việc có thể khởi kiện hay không phụ thuộc vào điều kiện và thời hiệu khởi kiện theo Luật Tố tụng hành chính 2015. Vì vậy, trước khi rút đơn, người dân cần kiểm tra thời hiệu khởi kiện để tránh trường hợp việc rút đơn làm ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ quyền lợi tại Tòa án.
Vừa khiếu nại vừa khởi kiện đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng về pháp luật để lựa chọn hướng đi đúng đắn. Mỗi trường hợp cụ thể cần được xem xét kỹ lưỡng dựa trên Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố tụng hành chính 2015. Để được hỗ trợ chi tiết và bảo vệ quyền lợi tối đa, hãy liên hệ Luật sư ACC ngay hôm nay.
